Recensie Roman De cazalets- Elizabeth Jane Howard

Duo Recensie 

Titel: Lichte jaren & Aftellen

Auteur: Elizabeth Jane Howard 

Uitgeverij: L.J. Veen Klassiek, een onderdeel van Uitgeverij Atlas Contact. 

Genre: Roman

Uitgave: mei 2026, dertiende druk.

Met dank aan: De Club van Echte Lezers 

Deel 1: Lichte jaren

Engeland, eind jaren dertig. In de zomermaanden komen drie generaties van de familie Cazalet bij elkaar op het familielandgoed vlak buiten Londen. De Cazalet-familie heeft een houthandel in London. Er is een hele stamboom bijgevoegd, gezien het een grote familie is, met veel personeelsleden. William en Kitty, de generaal & de baronie genoemd, hebben 4 kinderen. Drie van hen hebben een eigen gezin, met eigen kinderen. Ze vullen hun dagen met gezelligheid & feestelijke diners in de eetkamer. De mannen maken wegens verplichtingen in het familiebedrijf hun opwachting in het weekend. Hun vrouwen ontfermen zich over de kinderen, geholpen door bedienden. Het is een geweldig mooie en zonnige tijd – maar het heeft ook zo zijn keerzijde. Met in het vooruitzicht, een komende oorlog. 

Leeservaring

Voor mijn leeservaring lagen er twee uitdagingen in het verschiet: de eerste is de hoeveelheid aan personages en de tweede is het aantal pagina's. Wel 541 voor deel 1. 

Het boek begint bij Phyllis en Edna, twee bedienden van Edward en Viola. Ze beginnen hun dag in de vroegte. Louise is de oudste en veertien jaar. Haar kamer staat vol met spulletjes en ook Ferdie de grasparkiet is van de partij. Het is juli en de zomer van 1937 staat voor de deur. De familie heeft er zin in. 

Als iemand verhalen kan verhalen dan is het zeker Elizabeth Jane Howard. Het is erg jammer dat zij er niet meer is. Het is een semi-autobiografische roman, die zij begon te schrijven in 1982. Lichte jaren is de eerste van een reeks van 5. Deel 6-8 volgt in september, die wordt geschreven door Louisa Young, een nicht van auteur Elizabeth.

Al bij het begin van het verhaal neemt de auteur je direct mee in de wereld van de jaren 30. Ze schrijft heel beeldend en het komt levensecht over. Het zijn toch wel de mannen die beslissen en de positie van de vrouw is nog lang niet hetzelfde als nu. Ook niet in een huwelijk. Het zijn de jaren van de rangen en standen en voor alles is er een bediende of kamermeisje. Er zijn veel details en dat maakt het verhaal wat traag. Anderzijds wordt er zo een goed beeld geschetst van de gebeurtenissen. De diverse personages krijgen een mooie rol. Zij komen per keer aan het woord.  Het zijn de "lichte" en ook mooie jaren voor dat de oorlog begint. 

"Het verhaal volgt de Cazalet-familie en laat zien hoe het leven in Engeland veranderde tijdens de oorlogsjaren, vooral voor vrouwen. Voor haar beschrijving van drie generaties uit een upper middle class Engels gezin diepte ze flink uit haar eigen leven en herinneringen." *Hebban.

De auteur

Elizabeth Jane Howard (1923-2014) is een van de grootste schrijvers van het naoorlogse Engeland, een van de favorieten van Hilary Mantel. Howard werd geboren in 1923 in een upper-middle-class Engels gezin. Haar vader was houthandelaar. Ze had een turbulent privéleven en trouwde wel drie keer, oa. op negentienjarige leeftijd met een veel oudere man, die zij na de oorlog achterliet met hun pasgeboren dochter. In 1950 debuteerde ze met The Beautiful Visit, die een prijs won. In 1982 begon ze aan de familiereeks, gebaseerd op haar eigen familiegeschiedenis. 

Deel 2: Aftellen

We zitten nu in 1939, Hitler is net Polen binnengevallen. De vrouwen en kinderen Cazalet worden geëvacueerd naar Home Place. De idyllische tijd van spelletjes en uitgebreide feestmalen is voorbij. De tienermeisjes Louise, Polly en Clary worden snel volwassen onder invloed van zowel de omstandigheden op het wereldtoneel als de gebeurtenissen in hun eigen leven. Voor hun ouders verandert alles door de oorlog. Edward meldt zich bij de raf, Rupert gaat naar de marine en wordt na Duinkerken in Frankrijk als vermist opgegeven. Hierdoor rust het hele familiebedrijf op de schouders van Hugh, die door zijn oorlogs- verwondingen niet kan meedoen. Zijn geliefde Sybil krijgt een mysterieuze ziekte.

Leeservaring

De familiesaga gaat door en de oorlog staat op de stoep. Kinderen worden geëvacueerd. En er worden ingrijpende voorbereidingen getroffen. De dreiging is bijna voelbaar, al lijkt het er op dat de baronie niet goed snapt dat het menens is. En dat ook vrouwen het leger in kunnen, om nuttig te zijn. In tegenstelling van deel 1, krijgen nu Louise, Clary & Polly een grote rol. In deze karakters zitten elementen van de auteur zelf verscholen. Louise is een leuk personage om te volgen.  Zij is nu 16 jaar en wil graag toneelspeelster worden. De vrouwen van de familie Gazalet houden zich op in het familiehuis. De mannen melden zich vrijwillig aan, voor deelname aan de oorlog. Door de fijne schrijfstijl en details krijgt de lezer opnieuw een indruk hoe het gaat met de familie Cazalet en de onderlinge verstandhoudingen. Hun leefwijzen en gebruiken. Het is echt prachtig om te lezen en hun leven zo mee te maken. 

"Rupert zei dat hij een poging ging wagen om bij de marine te komen, en hij wist dat Edward ook regelingen had getroffen; Hugh zou in Londen zijn, de oudere jongens en meisjes op school, dus waarom konden de verzorgsters Pear Tree Cottage niet krijgen en gingen zij niet allemaal hier in Home Place wonen?."

 Waardering 5 sterren

De verhalen zijn zeer goed neergezet. Mooie details en fijne beschrijvingen, zodat je er bijna bij bent. De stijl maakt nieuwsgierig en door de stamboom aan het begin is het ook te volgen met de vele personages. Deel 2 heeft ook een kort intro, zo kan je ( opnieuw) kennismaken met de karakters en de korte terugblik is dan reuze handig. 

Het is een prachtig verhaal; het is genieten van A tot Z. 

Groetjes, Annette

Birdy's Boeken